Read first, shoot later

De eerste ervaringen met de Nikon D60 waren niet slecht, maar ook niet zonder kritiek. Alhoewel ik genoot van de snelheid van de camera, de groothoek, en het mooie verschil tussen de voor- en achtergrond, was ik nog niet zeker of de camera z’n investering waard is.

Het was duidelijk dat het probleem ook wel eens bij mij zou kunnen liggen in plaats van bij de camera. Ik  moest dus “bijlezen” om bij te leren. Ik  haalde ongeveer elk boek over fotografie uit de bib, kocht een aantal magazines en luisterde naar podcasts wanneer ik in de auto zat. Allemaal om al die termen over fotografie onder de knie te krijgen, om te weten welk effect je creëert met welke instellingen en hoe je omgaat met moeilijke lichtsituaties.

Weg met point and shoot

Voor mijn “inlees-periode” schreef ik nog:

Misschien zijn er nu wel een aantal mensen die fotografie er serieus nemen die eens goed zullen lachen en misschien lach ik binnen geringe tijd wel met mezelf omdat ik ‘t volgende schrijf. Maar voor mij, zijn die ‘point and shoot’ voorinstellingen de leukste manier van fotograferen.

Eigenlijk heb ik vrij snel ondervonden dat ik het daar eigenlijk bij het verkeerde eind had. Uiteraard is er niks mis met het gebruiken van de voorinstellingen voor portret of landschap. Maar hierdoor misloop je al die extra mogelijkheden die zo’n spiegelreflex je geeft t.o.v. een compactcamera. Je kan je de vraag stellen, of je gebruik makend van deze automatische modi en met een standaardlens op je spiegelreflex eigenlijk wel enig voordeel hebt van het zeulen met zo’n zwaar toestel.

In plaats van de klassieke portret, of sport-modus te gebruiken stapte ik over naar het gebruiken van de diafragma (A)-modus of sluitertijd (S)-modus. Het toestel neemt nog heel wat instellingen van je over, maar je kan een aantal zaken zoals ISO-waarde (gevoeligheid) manueel instellen. Hierdoor kan je zélf aangeven dat je wat meer ruis (en dus minder scherpte) wil accepteren om een minder bewogen foto te krijgen.

Door met deze semi-automatische modus te werken, leerde ik de camera beter kennen, leerde ik de effecten van de instellingen kennen, zonder me helemaal op glad ijs te bewegen door volledig manueel te werken.

De ruwe foto bewerken in professionele fotobewerkingssoftware

Je hebt voor- en tegenstanders van het nabewerken van foto’s. Sommigen vinden dat je enkel een waardig fotograaf bent, als je foto perfect is, zonder nabewerking. Zelf vind ik het een natuurlijke toegevoegde stap aan foto’s nemen. Je haalt het allerbeste uit wat er in je opname zat. En daar heeft de spiegelreflex een belangrijk voordeel: je kan foto’s nemen in RAW-formaat.

Want wat ik tot dan toe niet wist, is dat de meeste camera’s al heel wat automatische verbeteringen aanbrengen aan je foto en voor die opgeslagen wordt als jpg. De foto’s die op je kaartje staan, zijn dus eigenlijk jouw camera’s interpretatie van de opname. Wie foto’s schiet in RAW en jpg (de twee opnames worden “naast” elkaar opgeslagen op je kaartje) merkt dat de jpg-versie soms drastisch verschilt van de oorspronkelijke opname, en niet altijd in positieve zin.

Tot dan toe beheerde ik mijn foto’s in Apple’s iPhoto. Het gebruiksvriendelijke fotobeheerprogramma van Apple, dat  een basispakket aan verbeteringen aan je foto’s biedt. Maar pas wanneer je overschakelt naar professionele software zoals Aperture (of Adobe’s Lightroom) merk je dat er nog veel meer uit een foto te halen is. Vooral naar contrast en kleur valt er aan elke foto wel wat te verbeteren. Je kan ook creatief aan de slag. Door de kleuren van je foto aan te passen, kan je een bepaalde sfeer in een bepaalde foto-reeks leggen. De overstap naar Aperture betekende een echte revolutie, omdat ik foto’s gedetailleerd kon optimaliseren en noa het fotograferen nog creatief mee kon omspringen.

Bekijk het verschil maar tussen een foto zonder nabewerking (links) en met nabewerking (rechts).

Dit is deel 1 in een reeks van 4 artikels:

• Deel 1: Beginnen fotograferen met een spiegelreflexcamera: voor- en nadelen
• Deel 2: Bijlezen op de theorie van het fotograferen en nabewerken op de computer
• Deel 3: Extra materiaal: portretlens, zoomlens en opzetflitser
• Deel 4: Conclusie: het is niet (enkel) het materiaal, het is vooral je oog dat voor mooie foto’s zorgt

t Is eigenlijk oneerbiedig om het werk van het IT-huis te bestempelen als “Facebook for dummies”. Maar de bedoeling van de bundel is gelijkaardig aan die van de gekende gele “for dummies” boekjes. Het IT-huis heeft als doelstelling om de digitale kloof te verkleinen. Met verschillende projecten proberen ze anderstaligen, mensen uit kansarme milieus, laaggeschoolden, … mee te nemen in de digitale evoluties.

Eenvoudige termen en stappenplannen voor Facebook

Het boekje staat vol stappenplannen, rijkelijk geïllustreerd met screenshots. Dat maakt het voor mensen die Facebook in een andere taal gebruiken of het Nederlands maar slecht beheersen toch ook bruikbaar. Het is ook een prima bron van informatie voor leerkrachten die iets willen vertellen over Facebook, en het gebruik er van in de klas.

Fototip 4 betere foto’s met flits

Foto’s met flash zijn zelden een succes omdat ze vaak deels onderbelicht zijn en deels overbelicht. Wie kreeg nog nooit een foto waarbij je een pikzwarte achtergrond had, met een witte persoon op de voorgrond? De kleine fototoestellen en een ingebouwde flash volstaan simpelweg niet om bij een te kort aan licht, mooie foto’s te maken. Verwacht dus niet dat je op een donkere avond een prachtportret zal schieten met je flash.

Toch is het je enige hulp om bij gedempt licht, zoals op familiefeestjes, toonbare resultaten te behalen. Onthoud bij flitsen volgende regels:

• Ga nooit te dicht bij het onderwerp staan, dan is het sowieso overbelicht (wit). Respecteer een afstand van ongeveer 1 meter
• Overschat de kracht van je camera niet. Een afstand van 3 a 4 meter is een mooie flitsafstand. Alles wat verder staat zal onderbelicht zijn en dus zwart op je foto. Flitsen op concerten of in kerken is dus nutteloos.
• Gebruik de rode-ogen flits nooit. Het zal er voor zorgen dat de mensen nog raarder gaan poseren omdat ze weten dat de foto op komst is, ze gaan hun ogen toeknijpen door de flits, maar het probleem blijft bestaan.

Gebruik voor alle foto’s in een donkere omgeving de nachtportret modus. Je camera zal proberen de sfeer op de foto te krijgen (van kaarslicht bijvoorbeeld) door een langere sluitertijd en (daarna) flitsen om de mensen scherp op beeld te krijgen. Hierdoor wordt het natuurlijk licht enigszins bewaard: de opening van je camera blijft lang openstaan om veel licht binnen te krijgen. Zo krijg je geen typische flitsfoto met helle lichten en zwarte schaduwen, tenminste als je camera degelijke nachtportretten trekt. Plaats de camera stabiel op een driepoot of een tafel, zo is de achtergrond ondanks met langere sluitertijd scherp.

Er is nog een toepassing van flitsen die vaak over het hoofd gezien wordt. In klaarlichte dag, bij felle zon, kan flitsen ook aangewezen zijn. Hierdoor verdwijnen storende schaduwen in de gezichten van de geportretteerden. Deze ‘invulflits’ kan je ook gebruiken om mensen te fotograferen die voor een raam staan, of licht tegenlicht.

Meer artikels voor beginnen met fotografie:

Dit is het eerste artikel in een reeks van 5 artikels:

• Tip 1: Neem veel foto’s!
• Tip 2: Controleer voor je afdrukt.
• Tip 3: Gebruik de juiste instelling
• Tip 4: Let op met flitsen
• Tip 5: Denk aan je compositie

Begin je te werken met een spiegelreflexcamera, dan kan ik je deze artikels aanraden:

• Deel 1: Beginnen fotograferen met een spiegelreflexcamera: voor- en nadelen
• Deel 2: Bijlezen op de theorie van het fotograferen en nabewerken op de computer
• Deel 3: Extra materiaal: portretlens, zoomlens en opzetflitser
• Deel 4: Conclusie: het is niet (enkel) het materiaal, het is vooral je oog dat voor mooie foto’s zorgt

En wil je weten hoe je voor één euro als een professionele opzetflash kan flitsen, lees dan dit artikel:

• Professioneel flitsen voor één euro? Het kan, zelfs zonder aparte flash.

Fotografie basistip 3: gebruik NOOIT de ‘auto’-stand

Het eerste wat men je in de winkel vertelde toen je je camera kocht was wellicht: “Je draait het keuzewieltje bovenaan op het groene cameraatje om foto’s te trekken. En je draait het naar het play-symbool (of drukt op een toets) om je foto’s te herbekijken.“

En dat klopt natuurlijk: je fototoestel zal in de “groene stand” álle instellingen automatisch instellen. Het toestel zal het licht meten, zal het contrast meten, zal al dan niet de flits laten aangaan, … Dat is handig natuurlijk, maar je camera kan helaas niet raden, wat jij met je foto wil bekomen. Want afhankelijk van je bedoelingen, zullen de instellingen van je camera anders moeten zijn.

Voorbeeld 1: een panorama-foto met je kinderen aan de zijkant van de foto

Het is een traditionele vakantiefoto: je wil zowel je kinderen (of je geliefde) als het prachtige uitzicht fotograferen. Je zet je kinderen (niet in het midden!!) van het kader, en het prachtige uitzicht vult de rest van de foto. Op dat moment wil je dat zowel je kinderen als de achtergrond zo scherp mogelijk zijn.

Voorbeeld 2: je wil een portretfoto met een scherpe voorgrond en een vage achtergrond

Ook deze traditionele foto kent iedereen: je wilt het gezicht haarscherp op de foto. De achtergrond, die het van weinig belang is,  moet onscherp zijn.

Je toestel kan al die situaties perfect aan, maar kan niet uit zichzelf inschatten wat jij wil. Want waar je bij de landschapfoto zo veel mogelijk scherpte wil in de achtergrond, zal je in portretfoto zij weinig mogelijk scherpte willen.

Je vertelt de camera wat je wil, door de juiste modus te gebruiken:

Zowat elke camera heeft een landschap-modus. Hierbij zal je camera (door een kleine diafragma-opening) voor zo veel mogelijk scherpte proberen zorgen. En daarbij  houdt de camera nog steeds rekening met het licht, het contrast tussen de lichte en donkere delen, …

Bij de portret-modus zal je camera net proberen zorgen voor een scherpe voorgrond, en een onscherpe achtergrond (door een grote diafragma-opening). En ook hier zal je camera rekening blijven houden met de omstandigheden zodat je foto niet overbelicht wordt.

Wanneer je bovenstaande foto’s in automatische stand (groene stand) zou schieten, kiest je camera voor de gulden middenweg. Hierdoor zal landschapsfoto misschien net niet scherp genoeg zijn en je portretfoto het dramatische effect missen.

Gebruik dus de verschillende modi  om het toestel op weg te helpen. De handleiding van je toestel vertelt je zeker waarvoor elke modus geoptimaliseerd is.

Voor wie nog meer wil lezen over portretfotografie kan ik volgende korte artikels aanraden. Ze geven een aantal pasklare tips voor mooie portretfoto’s. Een overzicht van de meest gebruikte camerastanden vind je dan weer op de fotografie leren website.

Meer artikels voor beginnen met fotografie:

Dit is het eerste artikel in een reeks van 5 artikels:

• Tip 1: Neem veel foto’s!
• Tip 2: Controleer voor je afdrukt.
• Tip 3: Gebruik de juiste instelling
• Tip 4: Let op met flitsen
• Tip 5: Denk aan je compositie

Begin je te werken met een spiegelreflexcamera, dan kan ik je deze artikels aanraden:

• Deel 1: Beginnen fotograferen met een spiegelreflexcamera: voor- en nadelen
• Deel 2: Bijlezen op de theorie van het fotograferen en nabewerken op de computer
• Deel 3: Extra materiaal: portretlens, zoomlens en opzetflitser
• Deel 4: Conclusie: het is niet (enkel) het materiaal, het is vooral je oog dat voor mooie foto’s zorgt

En wil je weten hoe je voor één euro als een professionele opzetflash kan flitsen, lees dan dit artikel:

• Professioneel flitsen voor één euro? Het kan, zelfs zonder aparte flash.

Eergisteren kreeg je al de eerste fotografietip: trek veel foto’s. Vandaag kijken we hoe we fotoproblemen kunnen vermijden.

Tip 2 voor goede foto’s:
Controleer voor je afdrukt

Het lijkt vanzelfsprekend dat je goed kijkt naar wat je fotografeert. Toch maakt iedereen  het wel eens mee, dat er een lelijke vuilbak of lantaarnpaal mee gefotografeerd werd. Zorg dat je kijkveld zuiver is, en dat er één centraal element is in je foto. Vermijd rommelige foto’s waarin je alles tegelijkertijd wil vastleggen. Controleer dus voor je afdrukt of je hele onderwerp op de foto staat en dat het onderwerp niet verstoord wordt door ontsierende elementen.

Maar kijk niet alleen naar de voorgrond. Ook de achtergrond verdient een korte controle. Het typische voorbeeld is de boom die uit iemands hoofd groeit. Wanneer er in de verte een boom staat, recht achter de portretteerde zal het lijken alsof de boom uit de kruin van je onderwerp groeit. Kijk ook eens of de achtergrond niet te druk isen niet beter tot z’n recht komt wanneer je uit een andere richting fotografeert.

Op de eerste tip kwam nog een leuke reactie binnen van Herman Huys. Hij is beroepsfotograaf in Sint-Niklaas, docent fotografie aan Syntra Antwerpen en geeft workshops in eLiMaGestudio. Zijn eerste basistip voor fotografie is: zorg dat je batterij(en) opgeladen zijn. En da’s ook weer een waarheid als een koe.



Meer artikels voor beginnen met fotografie:

Dit is het eerste artikel in een reeks van 5 artikels:

• Tip 1: Neem veel foto’s!
• Tip 2: Controleer voor je afdrukt.
• Tip 3: Gebruik de juiste instelling
• Tip 4: Let op met flitsen
• Tip 5: Denk aan je compositie

Begin je te werken met een spiegelreflexcamera, dan kan ik je deze artikels aanraden:

• Deel 1: Beginnen fotograferen met een spiegelreflexcamera: voor- en nadelen
• Deel 2: Bijlezen op de theorie van het fotograferen en nabewerken op de computer
• Deel 3: Extra materiaal: portretlens, zoomlens en opzetflitser
• Deel 4: Conclusie: het is niet (enkel) het materiaal, het is vooral je oog dat voor mooie foto’s zorgt

En wil je weten hoe je voor één euro als een professionele opzetflash kan flitsen, lees dan dit artikel:

• Professioneel flitsen voor één euro? Het kan, zelfs zonder aparte flash.

Met het oog op de vakantie publiceer ik vanaf vandaag 5 tips voor absolute beginners in de fotografie. Verwacht geen tips over diafragma, resolties en pixels, maar heel laagdrempelige en praktische aanwijzingen om je foto’s te verbeteren. Vijf tips, die je zelfs aan je kinderen kan uitleggen om beter te fotograferen.

Tip voor betere foto’s nummer 1:
Neem veel foto’s

De beste tip die ik ooit kreeg* voor fotografie is véél foto’s trekken. Het is veel leuker om tussen 100 foto’s 10 pareltjes te ontdekken, dan te merken dat geen van 10 foto’s die je trok geslaagd is. Trek dus veel foto’s, trek foto’s dubbel maar in een andere voorkeursinstelling van je toestel. Trek hetzelfde portret van je kinderen drie keer, om zeker te zijn van de leukste glimlach… Behalve een extra geheugenkaart, die de dag van vandaag toch spotgoedkoop zijn, kost het je niks.

Je komt met héél veel foto’s naar huis, als je deze tip gebruikt. Er zullen zeker een paar geslaagde ‘shots’ tussen je resultaten zitten. Vergelijk ze met de foto’s die minder geslaagd zijn en probeer te analyseren waarom de ene foto beter gelukt is als de andere.

Je foto’s sorteren doe je liefst niet in mappen op je harde schijf, maar laat je doen door een programma dat daarin gespecialiseerd is. Zowel op PC als Mac kan je gebruik maken van Picasa, de gratis foto-beheer-software van Google, die je foto’s netjes ordent. Je krijgt ook meteen de mogelijkheid om je foto’s te delen met anderen in (gratis) webgalerijen.

* ‘t Is een veel gehoorde tip, maar ik kreeg hem van Erwin Taets. Hij trekt fantastische pretparkfoto’s die te bewonderen zijn op zijn website www.fotogalerijen.be Hij bewijst ook dat fotograferen geen kwestie is van duur materiaal: hij neemt z’n foto’s met een eenvoudige digitale pocketcamera. En toch kozen pretparken als Walibi en Bellewaerde zijn foto’s boven die van een beroepsfotograaf om hun brochures vorm te geven.

Meer artikels voor beginnen met fotografie:

Dit is het eerste artikel in een reeks van 5 artikels:

• Tip 1: Neem veel foto’s!
• Tip 2: Controleer voor je afdrukt.
• Tip 3: Gebruik de juiste instelling
• Tip 4: Let op met flitsen
• Tip 5: Denk aan je compositie

Begin je te werken met een spiegelreflexcamera, dan kan ik je deze artikels aanraden:

• Deel 1: Beginnen fotograferen met een spiegelreflexcamera: voor- en nadelen
• Deel 2: Bijlezen op de theorie van het fotograferen en nabewerken op de computer
• Deel 3: Extra materiaal: portretlens, zoomlens en opzetflitser
• Deel 4: Conclusie: het is niet (enkel) het materiaal, het is vooral je oog dat voor mooie foto’s zorgt

En wil je weten hoe je voor één euro als een professionele opzetflash kan flitsen, lees dan dit artikel:

• Professioneel flitsen voor één euro? Het kan, zelfs zonder aparte flash.