De portretlens

Het verschil tussen een professioneel uitziende foto en een familie-kiekje, is het verschil in scherpte in de foto. Professionele fotografen weten door slim gebruik van scherpte en onscherpte in combinatie met een goed uitgedachte compositie een verhaal te vertellen in één foto.

Om zo’n mooi verschil te krijgen in scherpte heb je een groot diafragma nodig. En dat vind je bij uitstek op “prime-lenzen”. Deze lenzen hebben geen zoom, maar vangen enorm veel licht. Met wat oefening maak je het topje van iemands neus scherp, terwijl z’n oren al wazig zijn.

Het is een heerlijke lens om foto’s mee te schieten, ondanks het verlies van zoommogelijkheden. Het verplicht je om meer na te denken over compositie, over scherpte, … Natuurlijk moet je steeds blijven onthouden dat de onscherpte van de achtergrond niet altijd gewenst is. Wil je een mooie foto van je kinderen die poseren voor het kasteel in Disneyland, dan wil je het kasteel óók scherp natuurlijk.

[Show as slideshow]

De alles-in-één-lens

De 1.8 lens is dus geweldig voor portretfotografie en een uitkomst bij minder licht. Maar En die vond ik in mijn Sigma DC 18-200mm lens. Met deze lens heb ik een geweldige groothoek, een redelijke lichtsterkte, en een krachtige zoom. Het is in vergelijking met de kostprijs van de camera, een hele investering maar een prachtding om mee te werken. In één lens heb je alles bij je wat je maar nodig kan hebben. ‘t Is een zwaar geval, maar de resultaten zijn geweldig.

De flits

Flitsen doe je beter niet, was altijd mijn devies. Logisch, want met de kleine flitsjes op een compactcamera of op de spiegelreflex, zijn de resultaten erbarmelijk. Toen ik een degelijke opzetflits van fotograaf en schoonpa Herman Huys mocht gebruiken, ging er echter een wereld voor me open. Het is tòch mogelijk om mooie resultaten te bereiken met flits. Het is tòch mogelijk om niet alle sfeer uit een scène weg te flitsen.

De flits blijft mijn minst favoriete toevoeging aan mijn arsenaal van mogelijkheden, omdat het veel extra gewicht, extra batterijen en extra denkwerk vraagt… Maar als foto’s die vroeger onmogelijk waren plots binnen bereik komen, neem je die lasten er graag bij.

Dit is deel 1 in een reeks van 4 artikels:

• Deel 1: Beginnen fotograferen met een spiegelreflexcamera: voor- en nadelen
• Deel 2: Bijlezen op de theorie van het fotograferen en nabewerken op de computer
• Deel 3: Extra materiaal: portretlens, zoomlens en opzetflitser
• Deel 4: Conclusie: het is niet (enkel) het materiaal, het is vooral je oog dat voor mooie foto’s zorgt

Read first, shoot later

De eerste ervaringen met de Nikon D60 waren niet slecht, maar ook niet zonder kritiek. Alhoewel ik genoot van de snelheid van de camera, de groothoek, en het mooie verschil tussen de voor- en achtergrond, was ik nog niet zeker of de camera z’n investering waard is.

Het was duidelijk dat het probleem ook wel eens bij mij zou kunnen liggen in plaats van bij de camera. Ik  moest dus “bijlezen” om bij te leren. Ik  haalde ongeveer elk boek over fotografie uit de bib, kocht een aantal magazines en luisterde naar podcasts wanneer ik in de auto zat. Allemaal om al die termen over fotografie onder de knie te krijgen, om te weten welk effect je creëert met welke instellingen en hoe je omgaat met moeilijke lichtsituaties.

Weg met point and shoot

Voor mijn “inlees-periode” schreef ik nog:

Misschien zijn er nu wel een aantal mensen die fotografie er serieus nemen die eens goed zullen lachen en misschien lach ik binnen geringe tijd wel met mezelf omdat ik ‘t volgende schrijf. Maar voor mij, zijn die ‘point and shoot’ voorinstellingen de leukste manier van fotograferen.

Eigenlijk heb ik vrij snel ondervonden dat ik het daar eigenlijk bij het verkeerde eind had. Uiteraard is er niks mis met het gebruiken van de voorinstellingen voor portret of landschap. Maar hierdoor misloop je al die extra mogelijkheden die zo’n spiegelreflex je geeft t.o.v. een compactcamera. Je kan je de vraag stellen, of je gebruik makend van deze automatische modi en met een standaardlens op je spiegelreflex eigenlijk wel enig voordeel hebt van het zeulen met zo’n zwaar toestel.

In plaats van de klassieke portret, of sport-modus te gebruiken stapte ik over naar het gebruiken van de diafragma (A)-modus of sluitertijd (S)-modus. Het toestel neemt nog heel wat instellingen van je over, maar je kan een aantal zaken zoals ISO-waarde (gevoeligheid) manueel instellen. Hierdoor kan je zélf aangeven dat je wat meer ruis (en dus minder scherpte) wil accepteren om een minder bewogen foto te krijgen.

Door met deze semi-automatische modus te werken, leerde ik de camera beter kennen, leerde ik de effecten van de instellingen kennen, zonder me helemaal op glad ijs te bewegen door volledig manueel te werken.

De ruwe foto bewerken in professionele fotobewerkingssoftware

Je hebt voor- en tegenstanders van het nabewerken van foto’s. Sommigen vinden dat je enkel een waardig fotograaf bent, als je foto perfect is, zonder nabewerking. Zelf vind ik het een natuurlijke toegevoegde stap aan foto’s nemen. Je haalt het allerbeste uit wat er in je opname zat. En daar heeft de spiegelreflex een belangrijk voordeel: je kan foto’s nemen in RAW-formaat.

Want wat ik tot dan toe niet wist, is dat de meeste camera’s al heel wat automatische verbeteringen aanbrengen aan je foto en voor die opgeslagen wordt als jpg. De foto’s die op je kaartje staan, zijn dus eigenlijk jouw camera’s interpretatie van de opname. Wie foto’s schiet in RAW en jpg (de twee opnames worden “naast” elkaar opgeslagen op je kaartje) merkt dat de jpg-versie soms drastisch verschilt van de oorspronkelijke opname, en niet altijd in positieve zin.

Tot dan toe beheerde ik mijn foto’s in Apple’s iPhoto. Het gebruiksvriendelijke fotobeheerprogramma van Apple, dat  een basispakket aan verbeteringen aan je foto’s biedt. Maar pas wanneer je overschakelt naar professionele software zoals Aperture (of Adobe’s Lightroom) merk je dat er nog veel meer uit een foto te halen is. Vooral naar contrast en kleur valt er aan elke foto wel wat te verbeteren. Je kan ook creatief aan de slag. Door de kleuren van je foto aan te passen, kan je een bepaalde sfeer in een bepaalde foto-reeks leggen. De overstap naar Aperture betekende een echte revolutie, omdat ik foto’s gedetailleerd kon optimaliseren en noa het fotograferen nog creatief mee kon omspringen.

Bekijk het verschil maar tussen een foto zonder nabewerking (links) en met nabewerking (rechts).

Dit is deel 1 in een reeks van 4 artikels:

• Deel 1: Beginnen fotograferen met een spiegelreflexcamera: voor- en nadelen
• Deel 2: Bijlezen op de theorie van het fotograferen en nabewerken op de computer
• Deel 3: Extra materiaal: portretlens, zoomlens en opzetflitser
• Deel 4: Conclusie: het is niet (enkel) het materiaal, het is vooral je oog dat voor mooie foto’s zorgt

1. De eerste ervaringen met de Nikon D60

Blij als een kind was ik toen mijn Nikon D60 aankwam. Aan die aankoop ging geen groot vooronderzoek vooraf. De helft van wat er bij de specificaties van de camera stond verstond ik niet. En zoals wel vaker het geval is: je weet niet goed welke eigenschappen je zeker moet controleren, tot je zélf een toestel hebt.

Ik had dan ook maar gekozen voor de standaard lens (de zogenaamde kitlens) die in één pakket met de camera zelf (de body) verkocht werd.

Een dag na de aankoop, was’t carnaval op de school van de kinderen. De ideale kans om de camera een eerste keer uit te proberen, en de leuke en minder leuke kanten van zo’n digitale reflexcamera te ontdekken.

De leuke eerste indrukken van een spiegelreflex

- Foto’s worden zonder vertraging (vaak shutterlag genoemd) getrokken! Een groot verschil met andere digitale camera’s waar er wat tijd zit tussen het moment dat je klikt en dat de foto effectief vastgelegd wordt. Scherpstellen gaat ook véél sneller.
– In portret-modus is de achtergrond mooi wazig en de voorgrond scherp.
– Groothoek fotografie … zalig! Je krijgt plots veel meer op één foto.
– De batterij lijkt onaangeroerd na een hele middag van foto’s schieten.

De tegenvallers

• De zoom is wel héél erg beperkt. Die kitlens heeft nauwelijks zoom-mogelijkheden. (vergelijkbaar met x2,5 zoom)  En met zo’n grote camera kan je niet dichtbij komen zonder op te vallen.
• Bewogen foto’s zijn er nog steeds bij weinig licht.
• Geflitste foto’s blijven pijnlijk wit afgebleekt en donker in de achtergrond.
• Er zijn nog evenveel mislukte foto’s als vroeger.
• Geen schermpje meer op de achterkant dat je een beeld geeft van je foto’s, maar altijd door het “oogje” kijken. Dat staat dan misschien wel professioneel, het beperkt wel de mogelijkheden om gewaagde perspectieven (boven je hoofd, of van op de grond) te gebruiken.

Kortom

Eigenlijk waren mogelijkheden met de camera er niét groter op geworden. In tegendeel, tegenover mijn 10x zoom van mijn vorige camera werd ik in mijn zoom-mogelijkheden beperkt. Het enige echt tastbare voordeel was dat mijn foto’s onmiddellijk genomen werden. Er waren nog steeds veel mislukte foto’s, maar die paar foto’s die wél gelukt waren, waren zeer geslaagd te noemen.

Dit is deel 1 in een reeks van 4 artikels:

• Deel 1: Beginnen fotograferen met een spiegelreflexcamera: voor- en nadelen (dit artikel)
• Deel 2: Bijlezen op de theorie van het fotograferen en nabewerken op de computer
• Deel 3: Extra materiaal: portretlens, zoomlens en opzetflitser
• Deel 4: Conclusie: het is niet (enkel) het materiaal, het is vooral je oog dat voor mooie foto’s zorgt