Facebook bracht de grote doorbraak voor de zogenaamde “sociale netwerken”. Facebook was echter niet de eerste website waarbij gebruikers foto’s, ervaringen, video’s, … kunnen delen. Maar dankzij het grote succes van Facebook werd de keerzijde van deze sociaal netwerksites ook duidelijk. Facebook kwam dit jaar herhaaldelijk in het nieuws met ophefmakende berichten over schendingen van privacy en schandalen over ontoelaatbare vriendschappen.
Op een september 2009 ontstond er nogal wat commotie over een beginnende leerkracht wiens contract niet verlengd zou worden omwille van haar vriendschap met leerlingen op die andere populaire sociale netwerksite: Netlog.

Er zijn nog geen officiële cijfers over hoeveel leerkrachten actief zijn op sociale netwerksites, hoeveel bewust niet aanwezig zijn en welke leerkrachten het trachten in te zetten voor educatieve doelen. Daarom proberen ik er, in opdracht van KlasCement (dat in de media soms wordt bestempeld als “Facebook voor leerkrachten”), een beeld van te krijgen.

De bevraging is volledig anoniem. De resultaten van deze bevraging verschijnen op KlasCement.

Hoe staan leerkrachten tegenover sociale netwerken zoals Facebook?

De afbeeldingen komen uit een presentatie die ik gaf op de ICT-dag en Gent. Je kan makkelijk door de afbeeldingen bladeren door aan de rechterkant van de afbeelding op het pijltje te klikken dat verschijnt.

[Show as slideshow]

Dat klinkt natuurlijk erg “nerd-isch”… en toegeven, het is het ook wel. Mensen die je goed genoeg kent, daar heb je al snel de contactgegevens van. Maar mensen waarmee je via een poken te weten moet komen wat zijn of haar contactgegevens zijn, zijn wellicht verre (digitale) kennissen. En waar de meeste mensen al meer dan genoeg weten met een telefoonnummer (en eventueel een adres), moeten enkel nerds nog weten wat de facebook, twitter en blog-URL is.

Maar als we verder kijken dan het nerd-gehalte, schuilt er eigenlijk een prima technologie in deze poken. Als veel mensen zo’n poken hebben, is het makkelijk om de juiste contactgegevens te hebben én te blijven hebben. Op één seconde heb je alle benodigde gegevens, die je anders op een visitekaartje leest (en weer kwijt raakt). Het feit dat het instellen van zo’n poken een fluitje van een cent is maakt de technologie laagdrempelig en toepasbaar voor iedereen.

Dat de pokens er ongelooflijk leuk uit zien, maakte deze poken zeker tot een hebbeding.

Meer informatie op www.doyoupoken.com

Over “open deuren intrappen”gesproken. Wie denkt dat je een echte vriend bent van een politicus die meer dan 2000 vrienden heeft, moet wel héél naïef zijn. En dat je nooit zeker bent dat een politicus persoonlijk achter zijn facebook-pagina zit, lijkt me ook logisch. Net zoals ik nooit zal weten of Bert Anciaux een maand geleden persoonlijk reageerde op mijn blogpost.

Interessanter was om te zien dat vooral SP.A, VLD en Groen! zich profieleerden op facebook, terwijl CD&V een beetje achterhinkte. Bart De Wever was als vanouds lekker rebels door net geen Facebook-account aan te maken. En Vlaams Belang was helemaal géén voorstander van Facebook, ze waren bang van het misbruik.

Fantastisch hoe de vraag “Zal ik “Facebooken” en in welke mate?” zo veel kan vertellen over de ideologie van een partij.

- SP.A en Groen! zoals gewoonlijk progressief op de kar springend met de jeugd en de vooruitgang.
- VLD gedreven vanuit het oogpunt van electorale winst helemaal doordacht werkend.
- CD&V niet weigerachtig maar twijfelend en achter-hinkend.
- NVA blijft nuchter conservatief,  ze willen “niet meedoen aan al dat oppervlakkig gezever”
- Vlaams Belang bang van al wat nieuws is en de nadruk leggend op mogelijk misbruik.

In Ter Zake onderstreepte men dat het belang van Facebook niet overschat mag worden. Ik denk echter dat het ook niet onderschat mag worden. Via Facebook kan je veel directer en persoonlijker mensen aanspreken die op hun beurt weer je boodschap verspreiden. Wellicht denken de partijen anders over het onderschatte medium eens ze nog eens samen gezeten hebben met hun reclame-bureau. Want zoals Katja Putten van reclamebureau Fé het zo mooi verwoordde: door Facebook kan je van jezelf een merk maken. Maar om klanten te binden zal je het wél goed moeten aanpakken.

Waar het bondige artikel het niet over had, is dat je de laatste tijd, probleemloos “vriend” kan worden van leerlingen zonder dat je je facebook gedrag hoeft te veranderen. Met vriendenlijsten deel je informatie gericht. Zo gebruik je de nuttige kanten van facebook zonder constant op te moeten letten wat je zegt of schrijft. Je kan meelezen op het profiel van de leerlingen en bent zo op de hoogte van wat hen bezig houdt, kan een facebook-bericht sturen én je kan hen bevestigen door ze te aanvaarden als vriend. Meer nog, je kan hen op een slinkse manier nog iets bijleren ook!

Enkele praktische tips voor facebook in het onderwijs:

Maak een profiel aan!

Zelfs al interesseert facebook je niet, maak toch een profiel aan. Zo voorkom je dat een leerling het in jouw naam doet met alle miserie van dien. Misschien word je wel gebeten door het facebook-virus eens je bezig bent.

Sluit je facebook-profiel op

Lees mijn artikel met 10 facebook-privacy-tips om selectief informatie te delen. Met die tips zorg je er voor dat je foto’s onder vrienden blijven, je contact-informatie niet voor iedereen beschikbaar is …

Maak een vriendenlijst aan voor leerlingen

Zoals je in dat artikel zal lezen, kan je vriendenlijsten gebruiken om bepaalde informatie (b.v. je status-updates of bepaalde foto-albums) met bepaalde groepen niét te delen. Zo kan je vrienden hebben waarmee je eigenlijk geen informatie deelt. Een vriendenlijst maken, dat doe je zo:

Zet meldingen uit

Een van de klachten die ik het meest hoor over facebook is de eindeloze stroom aan e-mails. Hoe meer vrienden je hebt, hoe meer van die meldingen je zal toegestuurd krijgen. Je kan ze evenwel perfect uitschakelen!

Kies bij Instellingen (in de blauwe balk bovenaan) voor accountinstellingen.

Schakel nu de zaken uit waarvan u géén melding meer wilt krijgen.

Gebruik facebook om je leerlingen te iets te leren!

Daar gaat het toch allemaal om in ‘t onderwijs niet? Door facebook te gebruiken spreek je misschien nog niet hun taal, maar je gebruik wel al hun medium (al ligt netlog nog beter in de markt van de tieners). Je kan een toneelstuk of een film aanraden aan leerlingen, een online artikel linken, een interessante website die aansluit bij je lessen doorgeven, een opvallende blogpost of activiteit in de belangstelling zetten,…

Om dat te dat te doen gebruik je notities.

Je hebt eerst zorgvuldig je profiel dichtgetimmerd, zodat de leerlingen niet aan je persoonlijke informatie kunnen, je status niet meer kunnen meelezen, je foto’s niet zien, … ? Dan ben je klaar om informatie voor je vrienden door te geven. Onderaan je browser-scherm staat een kleine facebook toolbar. Klik op het -hoe toepasselijk!- schriftje om een nieuwe notitie te maken.

In het scherm dat je krijgt zie je rechtsboven aan “+ Nieuwe notitie schrijven”, klik er op.

In het volgende venster kan je je notitie die je aan de leerlingen wil laten verschijnen intypen. Je kan zelfs foto’s toevoegen en -als code je niet afschrikt- je tekst opmaken.

En ook hier zorgde facebook dat je alles netjes onder controle houdt. Je kan bepalen dat deze notitie énkel aan de vriendenlijst met leerlingen getoond wordt. Kies bij “Wie kan dit zien” voor Aanpassen. In het menu dat verschijnt kies je ‘sommige vrienden’ en begin je de naam van de vriendenlijst te typen.

Besluit

Facebook gebruiken in het onderwijs kan perfect, en als je één keer je voorzorgen genomen hebt, kan je probleemloos leerlingen toevoegen.

Deze lijst is een vertaalde versie van dit Engelstalig artikel, aangevuld met enkele persoonlijke tips.

1. Gebruik vriendenlijsten

In mijn vorige post over het gebruik van vriendenlijsten legde ik al uit, hoe je ze kan gebruiken om informatie gericht te delen of net niet te delen. Je zal écht moeten leren gebruik maken van vriendenlijsten om ook de volgende instellingen nauwkeurig naar je hand te zetten.

2. Haal je naam uit de zoekresultaten

Wil je facebook gebruiken, maar wil je niet dat je leerlingen, collega’s, … dit zien? Maak dan een account aan, maar verwijder hem uit de zoekresultaten.
- Ga naar bij instellingen naar je privacy instellingen
- Klik op zoeken
- Stel Zoekmachtiging’ in op “vrienden”

3. Zorg dat je niet gevonden wordt door google

Vink op dezelfde ‘Zoeken’-pagina in je privacy instellingen de volgende optie UIT: “Maak een Openbare zoekpagina aan”. Zo zal je ook niet opduiken in google wanneer iemand je naam googlet.

4. Voorkom getagd te worden gênante foto’s

Als een vriend van jou, je tagt in een foto, krijgen al je facebook-vrienden deze foto te zien.  Maar waarschijnlijk heb jij liever niet dat iemand anders foto’s van jou in een dronken toestand deelt met je baas, collega’s of familieleden.
Je kan er voor zorgen dat je deze gênante situaties voorkomt:
Klik op instellingen –> Privacy instellingen –> Profiel
Bij Foto’s waarin je bent getagd kies je eerst voor ‘Aanpassen’ en in het volgende menu op ‘alleen ik’.

5. Bepaal wie een fotoalbum mag zien.

Wanneer een vriend een commentaar geeft op een foto van één van zijn vrienden, word jij daar van op de hoogte gebracht. Je heb wellicht al gemerkt dat je op deze manier ook toegang krijgt toegang krijgt tot het album van die “vriend van een vriend”.
Standaard zijn alle foto’s die je in een album deelt op facebook zichtbaar voor iedereen. Zelfs mensen die géén facebook account hebben kunnen je foto’s bekijken. Handig, maar niet altijd gewenst.
- Klik op je accountnaam en vervolgens op foto’s
- Onderaan staat een lijst van albums. Klik op Albumbeveiliging
- Op deze pagina kan je aanduiden wie de albums kunnen inkijken (b.v. vrienden). Met de optie ‘Aanpassen’ kan je ook bepaalde vriendenlijsten uitsluiten van het album.

6. Geen melding bij verandering van burgerlijke staat.

Een relatie die eindigt is pijnlijk, niks aan te doen. Nog pijnlijker is het als dat aan honderd vrienden wordt rondgebazuind.
Voorkom dat via Instellingen –> privacy instellingen–>  ‘Nieuwsoverzicht en prikbord’
Vink het vinkje naast ‘mijn burgelijke staat verander’ uit.

7. Wees voorzichtig met facebook-toepassingen.

De “Having sex!”-toepassing, publiceert iets als “Bram heeft sex op dit moment” op je prikbord. Misschien niet het meest interessante nieuws voor je collega’s en zakelijke contacten. Je weet nooit goed op voorhand wélke informatie door een toepassing op het prikbord zal gezet worden. Voorzichtigheid is dus geboden.
Wanneer je een quizje of grappige toepassing uitprobeert verleen je toegang tot je persoonlijke gegevens. Het is niet altijd duidelijk voor welk doel deze gebruikt worden. Voor mij is dat al voldoende om toepassingen géén toegang te geven tot mijn profiel.

Je kan wél aanduiden welke informatie doorgegeven wordt aan toepassingen door bij instellingen te kiezen voor toepassingsinstellingen. Kies voor toepassingen en vink uit wat je niet wil doorgeven aan Facebook Toepassingen.

8. Verberg je contactinformatie

Je e-mail, msn-schermnaam, GSM-nummer, … aan je contactinformatie toevoegen is wellicht handig voor je vrienden. Toch geef je deze persoonlijke info liever niet aan al je vrienden door.
Klik op instellingen –> privacyinstellingen –> profiel.
Kies nu bovenaan ‘Contactgegevens’ en bepaal per item wat je wil tonen. Ook hier kan je weer gebruik maken van vriendenlijsten wanneer je op ‘aanpassen’ klikt.

9. Maak je geen zorgen om gênante prikbordposts

Sommige vrienden vergeten dat iédereen meeleest op je prikbord. Ze verwarren dit met de e-mail mogelijkheden van facebook. Om zulke potentieel gênente situatie te vermijden, kan je het schrijven op je prikbord uitschakelen.
Op de ondertussen bekende profielpagina die je vindt wanneer je op profiel klikt binnen privacy-instellingen, kan je het vinkje bij “Vrienden mogen reacties plaatsen op mijn prikbord” uit zetten. Op deze manier wordt het plaatsen van een bericht onmogelijk gemaakt.

10. Verstop je vrienden voor de buitenwereld

Uiteraard hoef je je niet te schamen voor je vrienden. Maar sommige mensen maken er een spelletje van om zo veel mogelijk vrienden samen te zoeken. Bescherm je vrienden hiervoor door je vrienden te verbergen.
Keer weer naar de profielpagina in de privacy-instellingen terug. Bij Vrienden kan je de instellingen weer veranderen. Om je vrienden aan niemand te tonen maak je een vriendenlijst aan waar iedereen in zit. Op de profielpagina sluit je die vriendenlijst vervolgens uit van het zien van je vrienden.

Controleer wat anderen zien!

Goed zo… u hebt uw facebook profiel zo afgeschermd zoals u het wilt. Maar hoe controleer je nu of het effectief ook zo is? Ook dàt heeft men voorzien. Op die profielpagina bij je privacy instellingen kan je de naam ingeven van een vriend. Je krijgt dan te zien hoe die persoon jouw prikbord, profiel, foto’s, … te zien krijgt. Handig!

Moeilijk is dat niet, op vijf minuten weet je hoe je vriendengroepen kan aanmaken, hoe je ze kan gebruiken om informatie op je prikbord te filteren en hoe je met vriendengroepen je privacy toch kan beschermen.

Bekijk het youtube-filmpje en deel het met jouw vrienden, of lees de hele tekst door (bij read more).

Ik vermoed dat iedereens nieuwsoverzicht er zo rommelig en onoverzichtelijk uitziet op dit moment. Linksboven in het facebook-venster kan je echter het nieuws van vrienden, collega’s, ... filteren zodat enkel een overzicht van je belangrijkste vrienden getoond wordt.

In deze overzichtspagina van je vrienden zie je links de vriendenlijsten

UPDATE: (08-06-2009)

Klik op ‘Nieuwe lijst maken’ en selecteer onmiddellijk je vrienden.

Als je nu inlogt op facebook, kan je kan je links kiezen voor het nieuws van de leden van een bepaalde vriendengroep te filteren.

Maar je kan nog verder gaan. Je kan door slim gebruik van vriendenlijsten, bepaalde mensen minder informatie laten zien dan anderen. Collega’s waar je weinig contact mee hebt, hoeven je persoonlijke informatie (onderander of je vrijgezel, in een relatie of getrouwd bent) niet te lezen.

Als op eender welke pagina op facebook klik je op instellingen klikt en dan privacy uit het menu kiest kom je op deze pagina terecht. Hier kies je voor profiel

Op deze pagina’s zie een een heel aantal soorten informatie, waarbij je bij elke soort kan gaan instellen wie ze mag zien. Je kan bijvoorbeeld gaan instellen wie je persoonlijke informatie mag zien. Standaard staat elke keuze op ‘Alleen vrienden’. Als je mensen wil weerhouden van bepaalde informatie kies je in het keuzemenu op Aanpassen.

Begin bij “Behalve deze personen” de naam van een bepaalde persoon of een bepaalde vriendenlijst te typen. Facebook zal automatisch aanvullen waardoor het makkelijk selecteren wordt. Je kan meerdere vrienden en meerdere vriendenlijsten toevoegen.

Opgelet

Facebook evolueert bijzonder snel, waardoor dit artikel al verouderd is. Sommige schermafbeeldingen of werkwijzen kunnen gedateerd zijn.
Bekijk de meest recente artikels over Facebook voor correcte stappenplannen.

Bijscholing Facebook nodig?

Op deze pagina over de bijscholing sociale netwerken, zoals Facebook, Netlog en Twitter, lees je meer informatie over hoe je een opleiding op maat van je school kan reserveren.

Heb je al gemerkt dat mensen de laatste tijd minder persoonlijke zaken posten op Facebook? Vond je het  ook leuker toen je vreemde nonkel en griezelige collega nog niet op facebook zaten?  Je hebt gelijk! De mensen achter Facebook (die ik vanaf nu gewoon ‘facebook’ zal noemen) weten dat ook en doen er wat aan. Met name door de nieuwe lay-out te lanceren. maar blijkbaar hebben de meeste mensen het nog niet begrepen.

Toen Facebook nog niet zo hot was en ik enkel moet échte vrienden en bevriende collega’s facebookte kon je écht een open boek zijn. Het samenzweerderige gevoel van zaken delen op facebook die niet facebookers ontgingen was een extra bonus, naast het delen van foto’s, het porren, samen spelletjes spelen, … Feestboek, all the way!

Maar sinds ‘die tante die je te weinig ziet om persoonlijke zaken mee te delen‘ en ‘de voze collega waar bij je het niet kon maken om die niet  toe te voegen‘ ook je updates volgen heb je al minder de neiging om een open boek (book?) te zijn.

Mijn oorspronkelijk gedacht was: Nee! zeggen tegen vriendschapsverzoeken is dé manier om facebook voor jezelf leuk te houden. Maar ook al blijft het facebooken hierdoor even fijn, het is net iets moeilijker om die persoon ‘in real life’ recht in de ogen te kijken.

Kortom: een tussen-oplossing moet er zijn. En die is er! Het gebruiken van groepen, wordt met de update van de lay-out ‘gepusht’. Door vrienden op te delen in groepen, kan je er voor kiezen om énkel statusupdates van je vrienden, van je familie, van je collega’s, van verre kennisen, van ‘van te moeten-vrienden’, … te zien. Meer nog: je kan ook foto’s gaan delen voor bepaalde groepen alleen. Zo blijft ‘bewijsmateriaal van een uit de hand gelopen house-warming party’ binnen de grenzen van je vrienden-groep en zien je vrienden niet hoe een zatte collega er uitziet op het personeelsfeest.

En ‘t gaat zelfs verder. Door groepen te maken kan je er perfect voor zorgen dat bepaalde mensen géén status-updates meer zullen ontvangen of niet meer zullen weten of je nu “vrijgezel” “ingewikkeld” “getrouwd” … bent.

Morgen leg ik uit hoe je vriendengroepen maakt en die gebruikt om info te filteren. Ik toon hoe je info kan beschermen en foto’s beperkt kan delen met bepaalde vrienden. Ik toon ook hoe je bepaalde mensen vrienden kan maken, terwijl je niks met hen deelt. Daarna volgt ook nog een update met 10 zaken om je privacy te beschermen in facebook.